نقدی بر قاعده الواحد و اصل سنخیت
17 بازدید
محل نشر: نقد و نظر » بهار و تابستان 1384 - شماره 37 و 38 »(13 صفحه - از 251 تا 263)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
تعابیر قاعده در کتب فلسفی از قاعده (الواحد) تعابیر مختلفی به چشم می خورد که مشهورترین آنها (الواحد لایصدر عنه الا الواحد) و یا (الواحد بما هو واحد لایصدر عنه الا واحد) است. تعابیر دیگر این قاعده عبارتند از: (کل ما یلزم عنه اثنان معاً لیس احدهما بتوسط الآخر فهو منقسم الحقیقه);1 (الواحد الحقیقی لایوجب من حیث هو واحد الا شیئاً واحداً بالعدد);2 (کل بسیط فان ما یصدر عنه اولا یکون احدی الذات);3 (الواحد المحض البسیط من جمیع الجهات لا یمکن ان یصدر عنه الا الواحد)4 و (الواحد الحق الصرف و کذا الواحد بما هو واحد لایصدر عنه من تلک الحیثیة الا واحد).5 معنای قاعده میرزا مهدی آشتیانی که شاید بهترین دقت فلسفی در مورد این قاعده را به خود اختصاص داده است, می گوید: مراد از واحد در طرف علت واحد به وحدت حقیقیه و مراد از واحد در طرف معلول, واحد به وحدت غیر حقه است. مراد از صدور در قاعده, اخراج معلول از حد لیس مطلق و عدم ذاتی به سرحد وجود است.6 بنابراین, معنای قاعده چنین است که از علت واحد حقیقی, از آن حیث که واحد است, تنها یک معلول واحد صادر می شود و نه بیشتر.
آدرس اینترنتی