فلسفه امامت از منظر صدرا
15 بازدید
محل نشر: قبسات » زمستان 1377 و بهار 1378 - شماره 10 و 11 »(16 صفحه - از 134 تا 149)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
اشاره حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح ورنه طوفان حوادث ببرد بنیادت امام، مشعل فروزان هدایت است و امامت، کشتی نجات از طوفان حیات مادی. از آنجا که این موضوع از اصول و مسائل مکتب تشیع می‏باشد، علمای بزرگوار و محققان و اهل کلام پیوسته درباره آن به بحث و بررسی پرداخته‏اند. نوشته‏های کوتاه و بلند و کتابهای کوچک و بزرگ درباره امامت، شأن امام، مصداق امام، اوصاف امامان و غیره کم نداریم. آنچه در این مختصر تقدیم علاقه‏مندان خاندان عصمت می‏گردد، پژوهشی است در جهت تبیین و تحلیل امامت و اوصاف امامان، بر پایه اصول و قواعد حکمت متعالیه صدرالمتألّهین شیرازی ـ قدّس سرّه حکمت متعالیه که در قرن دهم هجری به وسیله ملاصدرا تنظیم گشت، با بهره‏گیری همزمان و یکسان از مبانی مشّاء و عرفان اسلامی، می‏تواند به عنوان بنیادی استوار و کارامد برای تبیین بسیاری از اصول و مسائل دینی مورد بهره برداری قرار گیرد. خود ملاصدرا از این بنیاد، برای حل معضلاتی از قبیل اثبات واجب، توحید، دفع شبهه ابن کمونه، علم الهی، حدوث عالم، معاد جسمانی و غیره بهره گرفته است. اما بدون شک، نتایج و آثار مبانی این حکمت، بیش از این در حل مشکلات فکری می‏تواند نقش داشته باشد. اینک، برای نمونه یکی از مسائل مهم اعتقادی شیعه را بر مبنای حکمت متعالیه بررسی کنیم. با بهره‏گیری از مبانی حکمت متعالیه، به تبیین شأن و جایگاه امامت می‏پردازیم و مسائل مهمی را حول این محور توضیح می‏دهیم که از آن جمله است: عینیت مقام امامت؛ مبنای یکایک اوصاف امام؛ ارتباط و پیوند این اوصاف با امام؛ ارتباط و پیوند این اوصاف با یکدیگر؛ و ده‏ها نکته باریکتر از موی. نکته جالب توجه اینکه، صدرالمتألّهین در کتاب حجّت، در شرحی که بر اصول کافی نوشته، برخی از مسائل مربوط به نبوت و امامت را نه بر پایه اصول حکمت متعالیه، بلکه بر اساس مبانی مشائی تبیین نموده است. از جمله وحی و الهام را بر اساس کمال قوّه نظری و برتری قوّه حدس که مبنای فلسفه مشائی اسلامی است تفسیر نموده است.(1) و نیز مسئله استمرار وجود امام را، بدون توجه به موضوع قوس نزولی و صعودی وجود، بر پایه قاعده امکان اشرف که از قواعد حکمت اشراق است، تفسیر و تبیین نموده است، در صورتی که تبیین آن بر اساس اصول و قواعد حکمت متعالیه، بسیار قویتر و روشنتر می‏باشد.
آدرس اینترنتی